محمد قاضی

محمد قاضی، مترجم و نویسنده‌ی نامدار ایرانی، در سال ۱۲۹۲ در مهاباد متولد شد و در سال ۱۳۷۶ در تهران درگذشت. او در دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران تحصیل کرد، اما علاقه‌اش به زبان و ادبیات مسیر بخش مهمی از زندگی او را به سوی ترجمه برد. قاضی عمدتاً از زبان فرانسه ترجمه می‌کرد و طی چند دهه فعالیت، بیش از هفتاد اثر از ادبیات جهان را به فارسی برگرداند و به یکی از چهره‌های تأثیرگذار ترجمه‌ی ادبی در ایران تبدیل شد. نخستین ترجمه‌ی منتشرشده‌ی او «کلود ولگرد» اثر ویکتور هوگو بود و بعدها با ترجمه‌ی آثاری چون «جزیره پنگوئن‌ها» از آناتول فرانس و به‌ویژه «دن کیشوت» اثر میگل د سروانتس شهرت بیشتری پیدا کرد؛ ترجمه‌ی «دن کیشوت» برای او جایزه‌ی بهترین ترجمه‌ی سال را نیز به همراه داشت. شازده کوچولو از آنتوان دو سنت‌اگزوپری، زوربای یونانی و آزادی یا مرگ از نیکوس کازانتزاکیس، سپیددندان از جک لندن، مادام بوواری از گوستاو فلوبر، نان و شراب از اینیاتسیو سیلونه و در زیر یوغ از ایوان وازوف از دیگر ترجمه‌های شناخته‌شده‌ی او هستند. قاضی به نثر روان و توجه به لحن و سبک نویسنده‌ی اصلی اهمیت زیادی می‌داد و معتقد بود مترجم پیش از هر چیز باید متن را به‌درستی بفهمد و سپس زبان متناسب با هر اثر را در فارسی پیدا کند. او تا سال‌های پایانی زندگی به ترجمه ادامه داد و کتاب‌های «خاطرات یک مترجم» و «سرگذشت ترجمه‌های من» نیز از نوشته‌های او درباره‌ی زندگی و تجربه‌هایش در جهان ترجمه هستند.