
الاصنام
هشام کلبی
نویسنده
سخن • محمدرضا جلالی نائینی

Hisham ibn al-Kalbi
هشام کلبی با نام کامل «ابو منذر هشام پسر ابو النضر محمد پسر سائب، پسر بشر، پسر عمرو کلبی» (۷۳۷-۸۱۹م) (متوفی ۲۰۴ ق) تاریخ نگار عرب و از اعضای دارالحکمه بود که در مورد عرب قبل از اسلام نوشته است مخصوصا کتاب الاصنام او مشهور است. ابن ندیم در الفهرست تعداد آثار او را ۱۴۰ اعلام میکند و کتاب الاغانی مکررا از اطلاعات او سند میاورد.بیشتر آثار هشام کلبی از بین رفته است و فقط کتابهای زیر از او به جا مانده است:-کتاب مثالب العرب-اسواق العرب:این کتاب را محمد حمید اللّه در سال ۱۹۳۵ میلادی در پاریس انتشار داده و بروکلمن نیز آن را جزو آثار هشام کلبی یاد کرده است.-کتاب اخبار بکر و تغلب-الجمهرة فی النسب یا کتاب النسب الکبیر. یاقوت حموی کتاب جمهرة النسب را مختصر نموده، و آن را «المقتضب من کتاب جمهرة النسب» نامیده است.-کتاب انساب الخیل یا کتاب نسب فحول الخیل، فی الجاهلیة و الإسلام:این کتاب دربارهٔ نژاد اسبان در زمان جاهلیت و اسلام تألیف شده است و هر چند در حجم خرد می نماید، اما دانشی بس فراوان دربردارد.-کتاب الأصنام که آن را تنکیس الأصنام (واژگون کردن بتان) نیز خوانده اند؛ این کتاب تاریخ مختصر نحوه پرستش عرب و بتان ایشان در دوره جاهلیت و قدیمترین نوشتار و کتاب مستقل در این باره است.