آوای یخ و آتش 2

رمان «بازی تاج و تخت» نوشته ی جورج آر. آر. مارتین، نخستین جلد از مجموعه ی حماسی و فانتزی مشهور «آوای یخ و آتش» است که در سال ۱۹۹۶ توسط انتشارات بنتام اسپکترا در ایالات متحده منتشر شد. این اثر آغازگر یکی از پیچیده ترین و پرجزئیات ترین جهان های ادبی معاصر است؛ جهانی که در آن سیاست، قدرت، شرافت، خشونت و جادو در هم تنیده اند. مارتین در این کتاب، فانتزی را از مرز اسطوره و خیر و شر مطلق بیرون می کشد و آن را به دنیایی خاکستری، انسانی و به شدت واقع گرایانه وارد می کند. داستان در قاره ی خیالی وستروس می گذرد؛ سرزمینی که خاندان های اشرافی برای تصاحب تخت آهنین، نماد قدرت مطلق، با یکدیگر درگیرند. در شمال، خاندان استارک به رهبری لرد ادارد استارک، نماد شرافت و وفاداری است، اما وقتی شاه رابرت براتیون او را به عنوان «دست پادشاه» به پایتخت می خواند، ادارد ناچار می شود وینترفل را ترک کند و وارد دنیای فاسد و پرنیرنگ دربار شود. در همین حال، خاندان لنیستر، با جاه طلبی و نفوذ، تارهای توطئه را در پس پرده می تند و رازهایی خطرناک را پنهان می کند که تعادل قدرت را تهدید می کند. هم زمان، در آن سوی دیوار یخی شمال، موجوداتی باستانی و مرموز در حال بیدارشدن اند و تهدیدی ماورایی در حال نزدیک شدن است؛ تهدیدی که کل وستروس را در معرض نابودی قرار می دهد. در شرق دور نیز، دنریس تارگرین، شاهزاده ی تبعیدی، از میان خاکستر خاندانش برمی خیزد تا رویای بازپس گیری تخت را در سر بپروراند. مارتین روایت را از دیدگاه چندین شخصیت روایت می کند و با استفاده از ساختار چندصدایی، جهانی چندوجهی می سازد که در آن حقیقت بسته به زاویه ی دید تغییر می کند. او با حذف مرزهای سنتی میان قهرمان و ضدقهرمان، فانتزی را به واقع گرایی نزدیک می کند: ند استارک شرافتمند است، اما شرافت او به نابودی اش منجر می شود؛ تیریون لنیستر طعنه زن و خودخواه به نظر می رسد، اما در عمل از معدود شخصیت هایی است که خرد و همدلی را در جهانی بی رحم حفظ می کند. در این جهان، قدرت نه با جادو، بلکه با فریب، حسابگری و خشونت به دست می آید و بهای هر تصمیم، زندگی انسان هاست. تم های قدرت، مشروعیت و خانواده، در تار و پود رمان تنیده اند. مارتین نشان می دهد که چگونه میل به حکومت می تواند وفاداری و اخلاق را ویران کند و چگونه تاریخ، همواره در دایره ای از تکرار تراژدی ها می چرخد. از سوی دیگر، سایه ی تهدید آدرها و سرمای مرگ بار شمال، یادآور بی معنایی نزاع های انسانی در برابر خطرات بزرگ تر و بنیادین تر است. در سطحی استعاری، این تضاد میان جنوب سیاست زده و شمال تهدیدشده، تمثیلی از کوربینی قدرت در برابر نیروهای ویرانگر طبیعت و زمان است. قدرت اصلی رمان در جهان سازی حیرت انگیز آن نهفته است: جغرافیایی کامل با تاریخ، دین ها، اسطوره ها و زبان های مخصوص، که احساس واقعیت را به خیال می بخشد. نثر مارتین غنی و سینمایی است، با ریتمی که گاه آهسته و تأملی می شود تا پیچیدگی روانی شخصیت ها را آشکار کند. همین ویژگی باعث شده که برخی خوانندگان آن را دشوار یا سنگین بیابند، اما این عمق و جزئی نگری است که بازی تاج و تخت را به نقطه عطفی در فانتزی مدرن بدل کرده است. در نهایت، این کتاب فراتر از یک روایت فانتزی است؛ بازتابی از واقعیت تلخ تاریخ بشر و چرخه ی بی پایان قدرت و فساد. مارتین با تلفیق شکوه اسطوره و تلخی واقع گرایی، جهانی آفریده که در آن هیچ کس در امان نیست و حتی قهرمانان نیز ممکن است قربانی بازی تاج و تخت شوند. این اثر، هم آغاز یک حماسه ی ادبی است و هم آینه ای از سیاست، شرافت و فروپاشی در دنیایی که بسیار شبیه دنیای ماست.