از آینه تا خشت

قرار گرفتن عدد 100 برابر هر نامی، آدمی را فکری یک قرن حیات و تاریخ می کند، برابر نامی با طنینی چنان که حکایت از سده ای سراسر کنشگری و زیست روشنفکرانه ی پیوسته و پایان ناپذیر است، مسئله را شکل و فرم دیگری می دهد؛ صد سالگی ابراهیم گلستان از همین رو واجد اهمیتی ست که ما را در پایان یک قرن زندگی، مجبور می کند به لایه های مختلف زندگی و زمانه ی روشنفکر رجوع کرده و چگونگی گلستان شدن و بودن را واکاوی کنیم. روشنفکری که می توان گفت تقریبا هیچ کار روشنفکرانه ای نبوده که او در کمال به انجام نرسانده باشد، از نوشتن داستان و مقاله و ترجمه تا عکاسی و فیلمسازی، مستند و داستانی و.... صد سال زندگی او، با بیش از هشت دهه کار فکری مستمر، یکی از بهترین نمونه ها برای فهم چندوچون انگاره ی روشنفکری ایرانی در قرن 1300 خورشیدی ست و کتاب «از آینه تا خشت: 100 سال زندگی ابراهیم گلستان» سعی کرده زندگی نگاره ای مدون و مستند باشد پیرامون یکی از یگانه ترین انسان های تاریخ ایران. «محمدرضا رهبریان در این کتاب از زادگاه و خانواده ی گلستان آغاز کرده و بخش های گوناگون زندگی او از کودکی در شیراز، تحصیل، فعالیت سیاسی، روزنامه نگاری، ادبیات، سینما و... رو زیر نظر گرفته و در کنار همه ی اینها، به خانواده، عقاید و آدم های مهم زندگی اش پرداخته و در مجموع توانسته تصویری روشن و قابل اتکا از مردی ارائه دهد که هرکاری کرده و هر بالاپایینی در زندگی اش داشته، هیچ گاه از روشنفکری و کار روشنفکرانه درمعنای زیست خلاق و متعهد به حقیقت، دست برنداشته است.