باوهاوس

کتاب «باوهاوس» اثر فرانک ویتفورد، درباره ی یکی از تأثیرگذارترین جنبش های هنری و آموزشی قرن بیستم است. نویسنده داستان مدرسه ی طراحی و هنر «باوهاوس» را بازگو می کند، که در فاصله ی سال های ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۳ در آلمان فعالیت کرد. او همچنین فلسفه ی فکری و اجتماعی نهفته در پس آن را روایت می کند؛ فلسفه ای که در پی پیوند میان هنر، صنعت و زندگی روزمره بود. در آغاز، نویسنده به ریشه های شکل گیری باوهاوس می پردازد. در فضایی پس از جنگ جهانی اول، جامعه ی آلمان به بازسازی نه فقط شهرها بلکه روح فرهنگی خود نیاز داشت. والتر گروپیوس، بنیان گذار مدرسه، با آرمان «اتحاد هنرها و صنایع» گامی در جهت بازآفرینی پیوند میان زیبایی و کارکرد برداشت. ویتفورد با دقت نشان می دهد که باوهاوس از آغاز، واکنشی به بحران های اجتماعی و اقتصادی زمانه بود. هدف آن نه تربیت هنرمند منزوی، بلکه آموزش طراحانی بود که بتوانند به نیازهای صنعتی و انسانی جامعه پاسخ دهند. در واقع، گروپیوس و همکارانش تلاش داشتند تا فاصله ی میان کارگاه های صنعتی و استودیوهای هنری را از میان بردارند. ویتفورد در این کتاب شیوه ی آموزشی باوهاوس را نیز بررسی می کند. او توضیح می دهد که دانشجویان در این مدرسه ابتدا دوره ای مقدماتی را می گذراندند تا درکی حسی و شهودی از رنگ، فرم و ماده پیدا کنند، دوره ای که استادانی چون پل کله، واسیلی کاندینسکی و یوزف آلبرس در آن نقشی کلیدی داشتند. در ادامه، کتاب به رابطه ی میان باوهاوس و تحولات اجتماعی و سیاسی آلمان می پردازد. ویتفورد نشان می دهد که چگونه این مدرسه در مسیر رشد خود، بارها با فشارهای اقتصادی و حملات ایدئولوژیک روبه رو شد. با قدرت گیری نازی ها، فعالیت های باوهاوس سرانجام متوقف شد، اما اندیشه هایش از طریق مهاجرت استادان و شاگردانش به آمریکا و سایر کشورها گسترش یافت و در معماری مدرن و طراحی صنعتی قرن بیستم نهادینه شد. به عقیده ویتفورد، باوهاوس بیش از یک مدرسه ی هنری، نوعی نگاه به جهان بود که میراثش در دنیای امروز نه در ساختمان ها و صندلی ها، بلکه در شیوه ی اندیشیدن ما به طراحی، آموزش و حتی زیستن ادامه دارد.