بدهی: پنج هزار سال نخست

از همان ابتدای پیدایش بشر بر روی کره زمین تا به امروز، انسان ها برای رفع نیازهای خود و اعتلای کیفیت زندگی شان، دست به دادوستد با یکدیگر زدند. با گذر زمان و افزایش پیچیدگی های جوامع انسانی، اشکال جدیدی از مبادله نیز میان افراد ظهور کرده و مفاهیمی همچون پول، سرمایه، انباشت ثروت و... به وجود آمدند. اما در این میان، علاوه بر پیدایش این مفاهیم نوین، برخی مباحث اقتصادی که در گذشته نیز وجود داشتند، همچنان به بقای خود ادامه دادند. یکی از مهم ترین و کهن ترین این مباحث، پدیده بدهی است. بدهی به معنای دارایی واگذارشده به یک شخص، در تاریخ بشر قدمت بسیاری داشته و یکی از بااهمیت ترین مفاهیم علم اقتصاد به شمار می رود، ازاین جهت، مطالعه این پدیده و شناخت سیر تکوین آن، بر تمامی علاقه مندان به اقتصاد امری ضروری است. کتاب «تاریخ پنج هز ه بدهی» اثر دیوید گریبر، انسان شناس و کنشگر آمریکایی، و ترجمه مصطفی آقایی، یکی از بهترین متون تألیف شده در راستای نیل به این هدف است. نویسنده در این کتاب با نگاهی به تاریخ اقتصاد جهان به توصیف وضعیت بدهکاری مردم در تاریخ و تا امروز می پردازد و درباره این نکته که ۵ هزار سال، یعنی از آغاز تاریخ کتابت در جهان مسئله بدهی در دنیا وجود داشته، سخن می گوید. این کتاب بحران های مالی و بدهکاری های بزرگ جهان را برمی شمارد و با نگاهی به تاریخ به دنبال اساسی ترین چالش های مفاهیمی به نام پول، وام، بدهی، طلب و هر گونه ابزار مالی مبادله است. تاریخ پنج هز ه بدهی، در دوازده فصل شامل درباره تجربه سردرگمی اخلاقی، افسانه مبادله مستقیم، بدهی های کهن، ظلم و رستگاری، رساله ای مجمل در باب زمینه های اخلاقی روابط اقتصادی، بازی با سکس و مرگ، شرافت و تنزل مقام یا درباره بنیان های تمدن معاصر، اعتبار علیه شمش و چرخه های تاریخ، عصر محوری (۸۰۰ ق. م. - ۶۰۰ ق. م. )، اعصار میانه (۶۰۰ م. - ۱۴۵۰ م. )، عصر امپراطوری های بزرگ و سرمایه دار (۱۴۵۰ - ۱۹۷۱ م. ) و آغاز چیزی که هنوز نامشخص است (۱۹۷۱ تاکنون) نوشته شده است. مطالعه این کتاب می تواند برای تمامی خوانندگان تجربه ای لذت بخش به ارمغان آورد.

در معرفی این اثر به نکاتی مانند برنده جایزه Bread and Roses سال 2012 اشاره شده است.