بنیادهای علم تاریخ

پست مدرنیسم را می توان تأثیرگذارترین جنبش فکری اواخر قرن بیستم در اروپا معرفی کرد؛ جنبشی که اساسا تاریخ را به عنوان یک امری که دارای ارزش و منطق باشد کنار گذاشت. کتاب «بنیادهای علم تاریخ» اثر سی بی ین مکالا، در تقابل با دیدگاه ها و نظریات پست مدرنیسم نوشته شده است. این کتاب، از تاریخ به عنوان روشی منطقی و قابل اعتماد برای درک گذشته دفاع کرده و انتقادات پست مدرنیسم از تاریخ را به چالش می کشد. مکالا در این کتاب استدلال می کند که پست مدرنیسم در نقد تاریخ به گمراهه رفته است و باید اذعان داشت که تاریخ رشته ای عقلانی، منطقی و قابل اعتمادتر از آن چیزی است که پست مدرنیست ها ادعای آن را داشتند. به عقیدۀ نویسنده، مورخان خودسرانه و بدون توجه به شواهد، گذشته و تاریخ را اختراع یا دستکاری نمی کنند، بلکه اتفاقا از روش های منطقی و تجربی برای کشف و توضیح گذشته بر اساس شواهد موجود بهره می گیرند. همچنین مورخان در قضاوتشان نسبت به گذشته، آن را به طور غیرانتقادی یا غیراخلاقی تأیید یا محکوم نمی کنند، بلکه قضاوت و ارزیابی آن ها مبتنی بر اصول اخلاقی و سیاسی و بر اساس ارزش ها و هنجارهای مورد قبول است. بنابراین، به طور کلی می توان گفت کتاب «بنیادهای علم تاریخ» از تاریخ به مثابۀ نمونه ای از دانش واقعی و اخلاقی دفاع می کند که می تواند درک ما از خود و جهان را روشن تر و بازتر گرداند. در چاپ فارسی، فهرست کتاب شامل یک درآمد، هشت فصل و یک نتیجه گیری است که در هر یک از فصول نظریات مختلف در باب ابعاد متفاوت پژوهش، بررسی و تحقیقات تاریخی مورد نقد و بحث قرار می گیرد؛ مانند چگونگی بررسی معنای متون و تبیین توصیفات، بررسی انواع روایات، علل کنش ها و اعمال و همچنین ارزیابی تفاسیر متفاوت و نحوۀ تبیین وقایع. سی بی ین مکالا همچنین از رابطۀ بین تاریخ و اخلاق نیز سخن گفته است و به شرح پیامدها و ضرورت های تاریخ برای بحث های معاصر اخلاقی پرداخته است. در پایان می توان بیان نمود که این کتاب، به عنوان یک مطالعۀ جامع و جدید، پاسخی قدرتمند و متقاعدکننده به چالش پست مدرن ارائه می دهد و سعی می کند منطق تاریخ و پژوهش تاریخی را روشن سازد که این تلاش در نهایت، اهمیت تاریخ را برای زندگی نظری و اخلاقی ما واضح می کند.