تئوری های مدرن اجرا

از زمان پیدایش هنر نمایش و اجرای اولین تئاتر ها در یونان باستان تا به امروز، این رشته ی هنری با تغییر فراوانی روبه رو شده و علی رغم حفظ هسته ی اصلی آن، تحولات زیادی را پشت سر گذاشته است. هر چه زمان گذشت، انواع متفاوت و متنوعی از متن نمایش و شیوه ی اجرای آن شکل گرفت و نظریه پردازان بسیاری، مشغول پرورش تئوری های خود در باب هنر تئاتر و نمایش شدند. یکی از مهم ترین بازه های زمانی در تحلیل و بررسی دگرگونی های پدید آمده در این هنر، قرن بیستم میلادی است. دورانی که امروزه نمایش های نوشته و اجرا شده در آن را اصطلاحا «تئاتر مدرن» می خوانند. دوران مدرن در تئاتر به واسطه ی نقش برجسته و فوق العاده ی دست اندرکارانی که حضور آنان در مطرح کردن تئوری های اجرایی کاملا مبرهن است، بسیار قابل توجه می نماید؛ افرادی که نوشته های آن ها، درک و حس ما را از امکانات و اهداف اجرا شکل می دهد. ازاین جهت، مطالعه ی آرای متفکران، برای دستیابی به شناختی مناسب از تحولات تئاتر، بسیار بااهمیت است. کتاب «تئوری های مدرن اجرا» اثر جین میلینگ و گراهام لی و ترجمه ی پوپک رحیمی، یکی از منابع مناسب و معتبر برای نیل به این هدف است. این کتاب، کاوشی نقادانه است بر نوشته های تئوریک اندیشمندان و نظریه پردازان مدرن، از استانیسلاوسکی تا بوآل، و طراحی آن به گونه ای است که در هر فصل در کنار ارائه ی مطالب مربوط به منابع اولیه و معرفی تئوری های مربوط آن بخش، در انتهای آن، نه تنها خلاصه و توضیحی از این نظریات گزارش می کند، بلکه تفسیری انتقادی درباره ی ترکیب این تئوری ها به عنوان یک گفتمان نیز در اختیار مخاطب خود قرار می دهد. بررسی دقیق زمینه های فرهنگی و زبان استعاری این متون که بسیار مهم و گاه سخت و دشوار است، بینش تازه ای در ارتباط با ایده های این دست اندرکاران و تئوریسین ها در اختیار ما قرار می دهد. مطالعه ی این کتاب، هم به دلیل محتوای مهم و قابل تأمل آن و هم به خاطر قلم گیرا و روان نویسندگان، همراه با ترجمه ی درخشانش، بسیار لذت بخش بوده و برای تمامی دوستداران تئاتر و هنرهای نمایشی، تجربه ای به یادماندنی را رقم خواهد زد.