جستارهایی در نمایش خلاق و درمان

کتاب «جستارهایی در نمایش خلاق و درمان» اثر یدالله آقاعباسی، پژوهشگر و مترجم حوزه ی تئاتر و نمایش کودک، مجموعه ای از جستارها و مقالات گردآوری شده است که به رابطه ی میان نمایش، بازی نقش و فرایندهای آموزشی و درمانی می پردازد. محور کتاب این پرسش است که نمایش خلاق، فارغ از اجرای صحنه ای و حرفه ای، چه ظرفیت هایی برای تربیت، درمان و رشد فردی دارد. آقاعباسی در این اثر نشان می دهد نمایش می تواند از یک فعالیت هنری صرف فراتر برود و در کلاس درس، جلسه ی درمانی یا فضای بازی کودکان نقشی کاربردی پیدا کند. بخش قابل توجهی از مطالب کتاب به کاربرد نمایش خلاق در آموزش وپرورش کودکان و نوجوانان اختصاص داشته و جستارها نشان می دهند بازی نقش چگونه می تواند به درک بهتر مفاهیم ادبی، مطالعات اجتماعی و حتی برخی مباحث علوم و ریاضیات کمک کند. همچنین به تاثیر بازی های نمایشی بر رشد شناختی، اجتماعی و عاطفی کودکان، شکل گیری روابط با همسالان و تقویت مهارت های ارتباط اجتماعی پرداخته شده است. یکی از موضوعات فرعی اما مهم کتاب، طراحی محیط بازی است؛ اینکه چیدمان و ویژگی های فضای بیرونی چه اندازه بر جذابیت و اثرگذاری بازی های نمایشی تاثیر می گذارد. در کنار این مباحث، نقش نمایش خلاق در تقویت مهارت خواندن و درک مطلب نیز از زاویه ای عملی بررسی شده است. جنبه ی دیگر کتاب به کاربردهای درمانی نمایش مربوط می شود؛ جستارهایی درباره ی استفاده از بازی نقش و شبیه سازی موقعیت های زندگی در گفتاردرمانی، کار با کودکان دارای ناتوانی یادگیری و کودکان استثنایی در این مجموعه گنجانده شده است. بخشی از مطالب هم به موضوعی کمتر رایج در منابع مشابه می پردازد: نقش نمایش خلاق در بازسازی اجتماعی و روانی کودکان پس از بحران های طبیعی مانند زلزله. این جستارها توضیح می دهند که چگونه ایفای نقش و بازآفرینی موقعیت ها می تواند به کودکانی که تجربه ی آسیب زا داشته اند کمک کند تا احساسات و ترس های خود را در فضایی امن تر بازگو کنند. همچنین به نوشتن نمایشنامه برای تئاتر مشارکتی و جایگاه هوش عاطفی در فرایند نمایش خلاق نیز اشاره شده است. ساختار کتاب بر پایه ی جستار است؛ یعنی هر بخش را می توان مستقل از بخش های دیگر خواند. همین ویژگی باعث می شود «جستارهایی در نمایش خلاق و درمان» برای طیف متنوعی از مخاطبان کاربرد داشته باشد: مربیان و آموزگاران کودک و نوجوان که به دنبال روش های فعال و مشارکتی در کلاس درس هستند، دانشجویان و پژوهشگران تئاتر که به کارکردهای غیرنمایشی این هنر علاقه دارند و همچنین روان شناسان، مشاوران و درمانگرانی که از فنون نمایشی و بداهه پردازی در جلسات فردی یا گروهی بهره می برند.