خمسه نظامی ۵ جلدی

خمسهٔ نظامی یا پنج گنج نظامی عنوان مجموعهٔ پنج منظومه – حدود ۲۸۹۰۰ بیت – ملقب به پنج گنج از نظامی گنجوی است، شامل:مخزن الاسرار، سرودهٔ ۵۷۰ قخسرو و شیرین، سرودهٔ ۵۷۶ قلیلی و مجنون، سرودهٔ ۵۸۴ قهفت پیکر، سرودهٔ ۵۹۳ قاسکندرنامه مشتمل بر دو قسمت به نام های شرفنامه و اقبال نامه، سرودهٔ ۵۹۹ ق یا به روایتی بین ۶۰۷ و ۶۱۱ قنخستین بار در ۱۸۴۷ م یا ۱۲۵۰ ق در بمبئی و در ۱۲۶۱ ق در تهران به چاپ رسید. نخستین کسی که سعی وافری بر ارائهٔ مجموعه ای منسجم و مصحح از آثار نظامی به کار برد وحید دستگردی بود که حاصل کارش بین ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۷ خورشیدی منتشر شد. پس از وی چاپ های دیگری نیز انتشار یافت که از جملهٔ آنها مجموعهٔ شش جلدی با تصحیح و توضیح بهروز ثروتیان است که از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۹ توسّط انتشارات توس به چاپ رسید، و بار دیگر در سال ۱۳۸۶ با تصحیح و شرح مجدد توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شد. این اثر در فهرست میراث مستند برنامهٔ حافظهٔ جهانی یونسکو از سوی ایران ثبت گردیده است. خمسهٔ نظامی به همت رستم علی اف به زبان روسی ترجمه و منتشر شده است. در چاپ این اثر، دورهٔ نظامی به تصحیح ی. ا. برتلس اساس قرار گرفته که در اتحاد شوروی پیشین چاپ و منتشر شده است. با توجه به این که تصحیح و تهیهٔ متن علمی - انتقادی آثار نظامی در آکادمی علوم شوروی، از لحاظ تاریخی پس از انتشار هفت پیکر به تصحیح یان ریپکا و کلیات نظامی به تصحیح وحید دستگردی صورت گرفته است و نسخه شناسانی که به کار تصحیح خمسه می پرداخته اند، علاوه بر نسخه های دستنوشت، از نسخه های چاپی یاد شده نیز بهره برده اند، این نسخه یکی از معتبرترین نسخه های خمسهٔ نظامی به شمار می رود.

در معرفی این اثر به نکاتی مانند زی‍رن‍ظر آن‍دری ی‍وگ‍ن‍ی‍وی‍چ ب‍رت‍ل‍س اشاره شده است.