خواب نامه

کتاب «خواب نامه» یکی از نمایشنامه های «محمد چرمشیر» است که در زمانه ی سلطنت قاجار روایت می شود و بخشی از فرهنگ ایران را مرور می کند. سلسله ی قاجار که پیش از دوره ی پهلوی بر ایران حکومت می کرد بخش بزرگی از تاریخ ایران رقم زد و تصمیمات درست و غلطی که گرفت تا سال های بعد بر ایران و مردمش تاثیر گذاشت. در زمانه ی قاجار مراودات فرهنگی ایران با سرزمین های اروپایی گسترش یافت و کم کم برخی از صور زندگی اروپایی یا به اصطلاح "فرنگی" در ایران به منصه ظهور رسید. برخی از پادشاهان قاجار که عنایت ویژه ای به موضوع هنر و فرهنگ داشتند در این دوره زمینه ی ارتباط هنرشناسان ایرانی را با جهان هنری غرب برقرار کردند که نتیجه ی این تصمیم واردات تکنیک ها و کشف های جدید هنری غرب به ایران بود. محمد چرمشیر در نمایشنامه ی خواب نامه بر روی همین بازه ی تاریخی تمرکز کرده است. این نمایشنامه در سه نامه روایت می شود که پرده های اثر را تشکیل داده اند. موضوع اثر و نامه هایی که به تصویر کشیده شده اند آشنایی مردم با پدیده ی سینما و سینماتوگراف است. داستان با نامه ی اسماعیل خان جواهرچی شروع می شود که از طرف ایشان به برادران لومیر یا اخوان لومیر فرستاده می شود. اسماعیل خوان در ادامه به خواب های صادقه ای اشاره می کند که در آن ابوی ظاهر شده و توصیه به پیشرفت پروژه ی سینماتوگراف در ایران کرده است. اسماعیل خان پیش ازاین سفرهایی به فرنگ داشته که در نامه ها به شرح این سفرها می پردازد و پرده از اسرار جواهراتی که با خود از ایران خارج کرده است بر می دارد. چرمشیر بی شک استاد خلق زبان است. او در این اثر زانی را بازتولید می کند که سال های سال است از رونق افتاده و دیگر کمتر کسی قواعدش را به یاد می آورد. مخمد چرمشیر اما زبان صدسال پیش تهران را به شکلی بازسازی می کند که در وهله ی اول تمام اصطلاحاتش برای مخاطب معنادار می شود و در ادامه بار بزرگی از روایت را به دوش بکشد. مطالعه ی نمایشنامه ی خواب نامه برای علاقه مندان به ادبیات نمایشی و همچنین زبان پژوهان لذت بخش خواهد بود.