درباره روح

کتاب «درباره روح» ترجمه یکی از سخن رانی های دریدا در ۱۴ مارس ۱۹۸۷ در کالج بین المللی فلسفه پاریس است که نام آن «هایدگر، مسئله حل نشده» بود. این اثر یکی از عجیب ترین و پررمزورازترین آثار ژاک دریدا است که از پرداختن به دشوارترین و پیچیده ترین کتب فلسفی،یعنی «هستی و زمان» هایدگر، شروع می شود و به بررسی یکی از اسرارآمیزترین، غنی ترین و زیباترین آثار او، «هم سخنی با تراکل»، می انجامد. دریدا در این اثر درباره موضع هایدگر نسبت به «روح» سخن می گوید و ردپای این موضوع را در آثار هایدگری که ادعا دارد از مابعدالطبیعه عبور کرده است، می کاود. هایدگر در رسالات مستقلی به «حقیقت»، «آزادی»، «تکنولوژی»، «اثر هنری» و «یاد» می پردازد اما هرگز در رساله ای مستقل به موضوع «روح» نمی پردازد، بلکه این واژه را به کار می برد و در کاربردهای متفاوت به آن می پردازد. دریدا در اینجا به آن «نپرداختن»، یا «امتناع از پرداختن»، اشاره دارد؛ او در این اثر، هوشمندانه به دنبال موضوعی در آثار هایدگر رفته است که خود را با غیابش مطرح می کند. هایدگر در لایه های پیچیده آثار خویش درباره این موضوع، راه های برون شو از مهلکه برای خود تعبیه کرده است و دریدا آنها را جسته و به بازتحلیل تحلیل ها پرداخته است. هیچ کس به خوبی دریدا، این استاد به تأخیر انداختن و طفره روی، از عهده این بازتحلیل برنمی آید. به حق او را باید بزرگترین مدافع فلسفه دانست؛ پس باید فلسفه را جدی گرفت. گاه حتی جدی تر از آنکه فلسفه خود را جدی می گیرد.