دوره آثار فلوطین

کتاب «دوره آثار فلوطین» مجموعه ی دوجلدی از آثار فلوطین به ترجمه ی زنده یاد محمدحسن لطفی است. فلوطین را آخرین فیلسوف بزرگ یونان باستان و بنیان گذار جریانی می دانند که بعدها نوافلاطونیان نام گرفت. فلوطین میلی به نوشتن نداشت و تنها در چهل ونه سالگی، به اصرار شاگردانش، قلم به دست گرفت. پس از مرگش، شاگردش فرفوریوس، ۵۴ رساله ی او را گرد آورد و در شش دسته ی نه تایی مرتب کرد و هر دسته را «انئاد» نامید - از واژه ی یونانی به معنای «نه گانه»، همان چیزی که در سنت فلسفه ی اسلامی «تاسوعات» خوانده می شود. جلد نخست این ترجمه، انئادهای یکم تا چهارم را در بر می گیرد: انئاد یکم به اخلاق، فضیلت و زیبایی می پردازد؛ انئادهای دوم و سوم به کیهان شناسی، طبیعت مادی، سرنوشت و مشیت اختصاص دارند؛ و انئاد چهارم به روح، پیوند آن با بدن، و نسبت روح های جزئی با روح کلی جهان می پردازد. جلد دوم، شامل انئادهای پنجم و ششم، به بلندترین قله های نظام فلوطین می رسد: انئاد پنجم درباره ی «عقل» یا نوس، نخستین صادر از احد، و انئاد ششم درباره ی خود «احد» یا «یگانه» است، سرچشمه ی ناگفتنی و فراتر از هستی که همه چیز از فیض آن، نه از آفرینشی ارادی، پدید می آید. فلوطین معتقد بود روح آدمی می تواند از راه تأمل فلسفی به این یگانه بازگردد و با آن یکی شود. فرفوریوس گزارش می دهد استادش در طول آشنایی شان چهار بار به این تجربه ی وصل دست یافت. زبان فلوطین، به گفته ی همین شاگرد، فشرده و دشوار بود و او هرگز نوشته های خود را دوباره نمی خواند یا ویرایش نمی کرد؛ از همین رو خواندن انئادها، حتی برای آشنایان به فلسفه ی یونان، همواره متنی طاقت فرسا بوده است. جلد دوم همچنین شامل زندگی نامه ای از فلوطین است. در مجموع، اثر حاضر، متنی کلاسیک و تخصصی در فلسفه است که پیش رفتن در آن برای خوانندگان عمومی احتمالا کمی سخت خواهد بود. این کتاب بیش از همه به پژوهشگران فلسفه، به طور خاص فلسفه ی یونان باستان و دوران هلنیسم، دانشجویان فلسفه و خوانندگان جدی تر دنیای فلسفه پیشنهاد می شود.