رساله های میرزا ملکم خان ناظم الدوله

میرزا ملکم خان نظام الدوله سیاستمدار، روشنفکر و نویسنده ی عهد قاجار، منادی تجدد و مبلغ رویکرد به مدنیت باخترزمین و پذیرش تمام وکمال آن بود. او درمان واپس ماندگی ایران را اقتباس کامل دستاوردهای غرب در همه ی زمینه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی می دانست. به علاوه، وی نخستین مبدع و برپاکننده ی نوعی محفل ماسونی به نام فراموش خانه در ایران بود و به سائق نوخواهی و نوجویی اش در زمینه های گوناگون از جمله اصلاح خط و نوشتار فارسی به کوشش برخاست، و برای تبیین دیدگاه ها و باورهای خویش و ترویج آنچه برای پیشبرد جامعه ی ایرانی ضروری می پنداشت کوشش قلمی بسیار کرد و رساله های فراوانی را به رشته تحریر درآورد. مطالعه ی آثار میرزا ملکم خان جوهر اندیشه و خواست راستین او را بر خواننده آشکار می کند و زمینه ی اندیشگی و چگونگی برخورد روشنفکران ایرانی با مقتضیات دنیای نو در عصر قاجار و دوران پیرامون انقلاب مشروطه را باز می نماید. ازاین جهت مطالعه آثار و مکتوبات او برای یافتن فهم و ادراکی بهتر از تاریخ سرزمین ایران در سال های منتج به انقلاب مشروطه، امری ضروری و واجب است. کتاب «رساله های میرزا ملکم خان نظام الدوله» به تألیف حجت الله اصیل، نویسنده و پژوهشگر ایرانی، یکی از بهترین مجموعه های گردآوری شده در راستای نیل به این هدف است. کتاب حاضر که تقریبا همه ی رساله های شناخته ی ملکم در آن گنجانیده شده، می تواند خواننده را با اندیشه ی ملکم و از طریق آن، با خط اصلی اندیشه ی نوگرایانه ای که از سده ی سیزده هجری قمری آغاز شد و به انقلاب مشروطیت ایران انجامید آشنا سازد. مضاف بر این مباحث، خواندن این اثر، به دلیل افکار و اندیشه های طرح شده در آن، شناخت بهتری از تاریخ معاصر ایران و امور تأثیرگذار در آن به خوانندگانش ارائه می دهد. مطالعه این کتاب به سبب محتوای مهم و ارزشمندی که دارد و همچنین نثر شیوا و درخشان نویسنده اش، بسیار مفید بوده و تجربه ای سودمند را برای مخاطبان آن رقم خواهد زد.