روح القوانین

کتاب «روح القوانین» یکی از تأثیرگذارترین کتاب های تمام دوران است. این شاهکار فلسفه سیاسی به طور گسترده در سراسر اروپا خوانده شد، خوانندگان مشتاقی را در انگلستان به خود جلب کرد و تأثیر عمیقی بر تدوین کنندگان قانون اساسی آمریکا گذاشت. مونتسکیو (1755-1689) که قبلا از طریق نامه های فارسی اش معروف و بحث برانگیز بود، اثری در دوران جوانی اش که در آن به طنز ناتوانی های جامعه فرانسه را طنز می کرد، در سال های آخر عمر خود به این رساله جدی درباره ماهیت حقوق روی آورد. اما گرچه موضوع به خودی خود عمیق بود، اما این جاذبه مانع شوخ طبعی معروف مونتسکیو نشد. او که استاد علم خوب بود، توانست حجم زیادی از قلمرو سیاسی و فلسفی را بررسی کند و در عین حال خوانندگان خود را با عبارات به یاد ماندنی و هنرمندانه مجذوب خود نگاه دارد. او می گوید: «آزادی عبارت است از توانایی انجام آن چه باید بخواهد و مجبور نشدن به انجام کاری که نباید میل کند». او در مورد عدم محبوبیت انگلیسی ها در فرانسه می گوید که دلیل آن گستاخی آنهاست، به گونه ای که حتی در شرایط صلح هم «به نظر می رسد که با کسی جز دشمنان مذاکره نمی کنند. » دامنه این کار استادانه واقعا شگرف است. مونتسکیو اصول یک دولت خوب را بررسی می کند. استبداد، سلطنت و دموکراسی را با هم مقایسه می کند. و عواملی که منجر به فساد دولت ها می شود را مورد بحث قرار می دهد. از جمله موضوعات دیگری که در نظر گرفته شده عبارتند از: آموزش شهروندی، جنایت و مجازات، سوء استفاده از قدرت و آزادی، حقوق فردی، مالیات، برده داری، نقش زنان، تأثیر آب و هوا بر خلق و خوی مردم و شکل حکومت آنها، بازرگانی، مذهب، و مجموعه ای از موضوعات دیگر. «روح القوانین» برای هر کسی که علاقه مند به توسعه دموکراسی است خواندنی ضروری و واقعا لذت بخش است.