زندگی چون رویا می گذرد

جشنواره ای مثل کن، در نگاه نخست شاید فقط رژه ای از فیلم ها و ستاره ها به نظر برسد، اما ژیل ژاکوب در کتاب «زندگی چون رویا می گذرد» نشان داده که پشت این تصویر پرزرق وبرق، انبوهی از رویدادهای کوچک، تنش های پنهان و لحظه های به ظاهر جزئی جریان دارد که وقتی کنار هم قرار می گیرند، تصویر واقعی یک جشنواره ی بین المللی را می سازند. ژاکوب که سال ها مسئولیت اصلی جشنواره فیلم کن را بر عهده داشت، این خاطرات را از همان روزهای نخست ورودش به کن، بدون قصد قبلی برای نوشتن کتاب، به صورت یادداشت ثبت می کرده و حالا آن ها را در قالب یک اتوبیوگرافی سینمایی و شخصی در اختیار خواننده گذاشته است. نویسنده در این کتاب به جای روایتی کامل و جامع از همه چیز، ترجیح می دهد تصویری گزیده و دقیق از برخی چهره های تأثیرگذار سینما ترسیم کند و از دل برخوردها و تلاقی این افراد با یکدیگر، حس واقعی زیستن در دل جشنواره کن را به خواننده منتقل کند؛ زندگی ای که با تدارکات پشت صحنه، آیین های تکرارشونده، هیجان پیش از اعلام جوایز جنجالی، رایزنی های پنهان ستارگان برای حضور یا برنده شدن، و تشریفات همیشگی فرش قرمز گره خورده است. این شیوه ی روایت که بیشتر به گزینش لحظه ها شبیه است تا گزارشی خطی از رویدادها، به کتاب حس صمیمیتی می دهد که آن را از یک تاریخ رسمی جشنواره متمایز می کند. در کنار این نگاه از درون به کن، بخش قابل توجهی از کتاب به زندگی شخصی ژاکوب اختصاص دارد؛ از کودکی اش در پاریس و سال های دشوار جنگ جهانی دوم، دورانی که به دلیل یهودی بودن خانواده اش زیر سایه ی ترس و ناامنی گذشت، تا مسیر حرفه ای اش که از نقد فیلم آغاز شد و در نهایت به مدیریت و ریاست جشنواره کن رسید. این دو خط روایی، یکی شخصی و دیگری سینمایی، در سراسر کتاب کنار هم پیش می روند و تصویری دوگانه از مردی می سازند که هم شاهد بخشی از تاریخ معاصر بوده و هم از نزدیک با بزرگ ترین چهره های سینمای جهان نشست وبرخاست داشته است. آنچه «زندگی چون رویا می گذرد» را برای علاقه مندان به سینما جذاب می کند، حضور نام های شناخته شده ای همچون وودی آلن، کلینت ایستوود، فدریکو فلینی، ژرار دوپاردیو، ایزابل هوپر و بسیاری دیگر در خلال خاطرات ژاکوب است؛ افرادی که او آن ها را نه از دور، بلکه در موقعیت های واقعی مذاکره، تصمیم گیری و گاه بحران روایت می کند. کتاب همچنین به جنبه های کمتر دیده شده ی جشنواره می پردازد، از جمله چانه زنی ها برای رساندن فیلم های فیلم سازانی که با محدودیت های سیاسی روبه رو بودند به کن، و همین طور فراز و فرودهای هیئت داوران بر سر انتخاب برندگان. این لایه ها به کتاب بعدی فراتر از خاطره نویسی صرف می دهند و آن را به روایتی از تحولات سینمای جهان در طول چند دهه بدل می کنند.