سینماگر متفکر

«سینماگر متفکر: گفت وگو با داریوش مهرجویی» اثر بهمن مقصودلو، پژوهشگر، مستندساز؛ منتقد و مدرس نام آشنای سینماست. او که دانش آموخته ی مطالعات سینما در مقطع دکتری از دانشگاه کلمبیاست تاکنون بیش از ده کتاب در حوزه ی سینما نوشته است. مقصودلو در این کتاب زندگی و آثار یکی از برجسته ترین فیلمسازان ایران را با دقت بررسی کرده است. در پیش گفتار کتاب، مقصودلو نخستین رویارویی خودش با فیلم ماندگار «گاو» و دیدار با غلامحسین ساعدی را انگیزه ی تالیف این کتاب می داند. این کتاب صرفا یک اثر پژوهشی نیست بلکه حاصل تجربه ای زنده و مستقیم از تعامل با فیلمسازی متفکر است. تلخی لحظه ای که نویسنده در سفر به اروپا و در انتظار دریافت سناریوی تازه ی مهرجویی، خبر قتل تلخ و هولناک او را دریافت می کند، عمق انسانی اثر را دوچندان کرده و یادآور اهمیت زندگی و تلاش هنرمندانی است که آثارشان ماندگار می ماند. نیمی از کتاب و در واقع هسته ی اصلی کتاب، گفت وگویی مفصل با داریوش مهرجویی است. این بخش شامل دوران کودکی مهرجویی و وضعیت خانوادگی اوست که تصویری روشن از شکل گیری علاقه مندی های هنری او ارائه می دهد؛ از نقاشی و مینیاتور گرفته تا موسیقی و نوازندگی سنتور، از آشنایی با «فرهاد مشکات» در انجمن ایران و آمریکا تا آموزش بازیگری زیر نظر ژان رنوار. این گفتگو نشان می دهد که چگونه تجربه های شخصی و فرهنگی مهرجویی در شکل گیری جهان بینی او نقش کلیدی داشته است. روایت شکل گیری فیلم «گاو» و همکاری با «غلامحسین ساعدی»، یکی از بخش های جذاب کتاب است. کتاب آثار پس از «گاو» را نیز بررسی می کند که شامل این فیلم هاست؛ «مدرسه یی که می رفتیم»، «اجاره نشین ها» با موقعیت های طنز و استعاری و «هامون» که بازتاب نگرش فلسفی و تصویر بی پرده ای از روشنفکران پیرامون مهرجویی است. تحلیل چهار فیلم زن محور مهرجویی یعنی فیلم های «بانو»، «سارا»، «پری» و «لیلا» درک عمیق تری از نگاه مهرجویی به جنسیت، اجتماع و انسان را نشان می دهد. شناسنامه ی کامل فیلم های مهرجویی از «الماس ۳۳» (۱۳۴۶) تا «لامینور» (۱۴۰۱) بخش دیگری از کتاب است که با مستندسازی ارزشمند، امکان تحلیل دقیق و مقایسه ی مسیر خلاقانه ی این فیلمساز را برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه مندان حرفه ای فراهم می کند. «سینماگر متفکر» تصویری روشن از فیلمسازی متفکر و پیشگام ارائه دهد، کتابی راه گشا برای پژوهشگران، دانشجویان و دوستداران سینما که مسیر خلاقانه و پیچیده ی هنرمندی برجسته را به آن ها نشان می دهد.