صدای آزادی

کتاب «صدای آزادی»، نوشته ی محمدآصف سلطان زاده و زینب انتظار، اثری است که در قالب جستارهای سیاسی-اجتماعی، به روایت گوشه ای از زندگی واقعی زنان افغانستان، دردهایشان، امیدهایشان و ظلم هایی که در طول تاریخ، به ویژه در دوران معاصر و تحت حاکمیت طالبان، بر آنان روا داشته شده، می پردازد. این کتاب، بررسی در ریشه های قوانین ضد زن و حمایت ناخودآگاه جامعه ی مردسالار از این قوانین است؛ جامعه ای که استقلال مالی و اجتماعی زنان را تهدیدی برای اقتدار خود می داند و بستری مناسب برای آپارتاید جنسیتی فراهم کرده است. نویسندگان در این اثر، تاریخ سرزمینی را به تصویر می کشند که از صدای زنان خالی است. آن ها این پرسش بنیادین را مطرح می کنند که وقتی چهره ی زن باید پوشیده بماند، چگونه می توان باور کرد که گرد آفرید یا رودابه ای وجود داشته است؟ این غیاب، نتیجه ی یک نظام و فرهنگ مردانه است که زن را به حاشیه رانده تا خود به جای او تصمیم بگیرد و حرف بزند. داستان های مجموعه عمدتا به مسائلی چون عشق، فقر، مهاجرت، خشونت و آرزوهای ساده ی انسانی می پردازند و با بیان جزئیات، حس همدلی را در خواننده ایجاد می کنند. کتاب با برشمردن ممنوعیت های طالبانی علیه زنان، از جمله ممنوعیت تحصیل دختران بالای هشت سال، ممنوعیت اشتغال و حتی ممنوعیت حضور زنان بر پشت پنجره ها، تصویری واقع گرایانه از وضعیت حاکم بر افغانستان ارائه می دهد. اما «صدای آزادی» صرفا یک مرثیه نیست. این اثر، شاهکار زنانی را به تصویر می کشد که در ضد زن ترین دوران تاریخ افغانستان، سر بلند کرده اند. در بخش هایی مانند «اگر به خیابان نیایم جایم میان این زن های شجاع خالی است»، نویسندگان نشان می دهند چگونه در خیابان ها، صدای این زنان بلندتر از شلیک های ارعابگران طالبان طنین انداز شده است. سلطان زاده و انتظار با این باور که «زنان در دنیا سکان تغییرات سیاسی و فرهنگی را به دست گرفته اند»، نویدبخش آینده ای بهتر از مسیر حق طلبی زنان در زمانه ی ناتوانی مردان در مدیریت جهان نوین هستند. آن ها معتقدند فرهنگ مردسالار یک جامعه، خود بستری برای ظهور و استمرار استبداد است و اکنون، این زنان هستند که با مبارزاتشان، در برابر این اقتدارگرایی ایستاده اند. در نهایت، «صدای آزادی» اثری است که با تلفیق عناصر بومی و جهانی، صدای زنانی را بازتاب می دهد که اغلب در سایه ی هیاهوی جنگ ها نادیده گرفته می شوند؛ صدایی که این بار، زنانه است.