عزا برازنده الکتراست

"عزا برازنده الکتراست" سه گانه ای از نمایشنامه های یوجین اونیل، نمایشنامه نویس برجسته ی آمریکایی است که نخستین بار در سال ۱۹۳۱ اجرا شد. اونیل با الهام از سه گانه ی "اورستیا" اثر آیسخولوس، مضامین سرنوشت، گناه و انتقام را از دل تراژدی یونان به فضای پس از جنگ داخلی در نیوانگلند منتقل می کند. این اثر بلندپروازانه، یکی از پیچیده ترین و روان کاوانه ترین آثار اونیل است که تراژدی کلاسیک را با تحلیل فرویدی و زمینه ی تاریخی آمریکا درمی آمیزد تا میراث ویرانگر اسرار خانوادگی و امیال سرکوب شده را واکاوی کند. این سه گانه از سه نمایشنامه تشکیل شده است: "بازگشت به خانه"، "شکار" و "جن زده". داستان حول خانواده ی مانن می گردد؛ جایی که ژنرال ازرا مانن پس از پایان جنگ داخلی بازمی گردد، اما به دست همسرش، کریستین، که از روی اشتیاق و انتقام دست به این کار زده، به قتل می رسد. دخترشان لاوینیا، که وابستگی روانی عمیقی به پدرش دارد، عزم خود را برای انتقام جزم می کند. با پیشرفت داستان، لاوینیا به تدریج به شخصیتی سرد و سرکوب شده بدل می شود که بازتابی است از سقوط الکترا، از غم به اسارت روانی. در طول این سه گانه، اونیل ساختار تراژدی کلاسیک را با مضامینی چون محارم، سرکوب جنسی و رقابت ادیپی در هم می آمیزد، و هر شخصیت را به نمونه ای از رنج درونی بدل می کند. زمینه ی مدرن اثر نیز تأکیدی است بر تداوم غم انگیز سرنوشت باستانی در روان شناسی قرن بیستمی. "عزا برازنده الکتراست" در ژرف ترین لایه ی خود، بازتابی است از گریزناپذیری سرنوشت و سنگینی روانی میراث خانوادگی. اونیل با رویکردی فرویدی، انگیزه های ناآگاه شخصیت ها را می کاود و تنش های پیچیده میان عشق، نفرت و وابستگی را در دل خانواده به نمایش می گذارد. او در عین حال، اخلاق خشک پیوریتانی و آرمان گرایی افتخارآمیز آمریکایی را با میل های تاریک تر و دوگانگی درونی انسان در تضاد قرار می دهد. اونیل با "عزا برازنده الکتراست"، تراژدی مدرنی خلق کرده که هم زمان عظمت اسطوره ای و دقت روان شناختی دارد. این نمایشنامه با پیوند اسطوره ی باستان و روان انسان مدرن، یکی از ژرف ترین کاوش ها در باب خانواده ی آمریکایی در تئاتر قرن بیستم است. ساختار نمادین، بار احساسی و زبان پرتنش آن، همچنان مخاطب را می خکوب و متفکر نگه می دارد.