علم اقتصاد و چپ

کتاب «علم اقتصاد و چپ» اثر سی. جی. پلیکرونیو، مانیفستی جامع است که در قالب ۲۴ مقاله با اقتصاددانان برجسته، چشم انداز اقتصادی جایگزین را ترسیم می کند. این اثر، اصول عدالت اجتماعی، دموکراسی و پایداری محیط زیست را بر منطق سود حداکثری حاکم بر سرمایه داری متأخر ترجیح می دهد و برای احیای اندیشه ی اقتصادی رادیکال، این هدف را دنبال می کند که چپ باید برای طراحی یک نظام اقتصادی کاملا متفاوت، مسلح به تئوری های منسجم باشد. پلیکرونیو در بخش آغازین به نقد تفصیلی نئولیبرالیسم می پردازد و استدلال می کند که سیاست های کلیدی آن مانند مقررات زدایی، خصوصی سازی و ریاضت اقتصادی شکست هایی تصادفی نیستند؛ در عوض، موفقیت هایی ساختاری در دستیابی به هدف اصلی شان، یعنی انباشت ثروت در دست اقلیت، محسوب می شوند. او نشان می دهد که اقتصاد نئوکلاسیک، به طور ایدئولوژیک عمل کرده تا نابرابری های فزاینده و استثمار نیروی کار را طبیعی جلوه دهد. در واقع، سرمایه داری متأخر دو بحران بزرگ و به هم پیوسته را تشدید کرده است: بحران نابرابری اجتماعی (شکاف عظیم ثروت و رکود دستمزدها) و بحران اکولوژیکی. نویسنده این بحران ها را خروجی های منطقی سیستمی می داند که رشد بی وقفه و استخراج منابع را بدون در نظر گرفتن محدودیت های سیاره ای، هدف اصلی خود قرار داده است. این کتاب از مرحله ی نقد عبور کرده و به سمت ارائه ی مدل های اقتصادی جایگزین حرکت می کند. پلیکرونیو بر ضرورت سوسیالیسم زیست محیطی تأکید دارد؛ مدلی که دموکراسی اقتصادی را با الزامات پایداری اکولوژیکی ادغام می کند. راهکارهای پیشنهادی شامل مالکیت اجتماعی بر بخش های کلیدی (انرژی و مالی)، برنامه ریزی دموکراتیک که در آن کارگران و شهروندان در تصمیم گیری ها مشارکت کنند، و طرح های حمایتی نوین مانند تضمین شغل همگانی است. این کتاب یک چالش فکری صریح به چپ معاصر است و هدف نهایی آن، تجهیز نیروی چپ با ابزارهای فکری مورد نیاز برای گذار از یک نظام مبتنی بر استثمار، به سوی جامعه ای است که اصول برابری، همکاری و مدیریت اکولوژیک در آن حاکم باشد و یک برنامه ی اقتصادی منسجم و انقلابی را پیاده سازد.