فلسفه قاره ای از 1750 به بعد

کتاب «فلسفه ی اروپایی» نوشته ی رابرت سی. سولومون، به عنوان یکی از مجلدهای مجموعه «تاریخ فلسفه غرب» به سردبیری تیلور کارمن در 1988 منتشر گردید. هدف این کتاب، ارائه ی روایتی منسجم و قابل فهم از جریان های اصلی فلسفه ی قاره ای در دوران مدرن است. نویسندۀ کتاب، رابرت سولومون، که تخصص ویژه ای در فلسفه ی قاره ای، به ویژه فلسفه نیچه و اگزیستانسیالیسم دارد، کوشیده است تا تصویری روشن از تحولات فلسفی در فلسفه ی قاره ای از میانه ی قرن هجدهم تا پایان قرن بیستم به دست دهد. متناسب با این دوره ی زمانی منتخب، روایت کتاب با فلسفه ی روشنگری و ایده آلیسم آلمانی آغاز می گردد. در این بخش های ابتدایی، نظریات ایمانوئل کانت، یوهان گوتلیب فیشته، فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ و مفصل تر از همه، ویلهلم فریدریش هگل مورد بررسی و بحث قرار گرفته است. در واقع، نویسنده استدلال می کند که نظام فلسفی هگل فرازها ایده آلیسم آلمانی را تشریح کرده و دیالکتیک هگلی به مثابه ی تلاشی برای وحدت بخشیدن به تمام حوزه های معرفت در یک سیستم جامع، تأثیری ژرف بر جریان های بعدی فلسفه ی قاره ای بر جای نهاده است. در نتیجه ی همین رویکرد، بخش مهمی از کتاب به واکنش ها علیه نظام هگلی اختصاص یافته است. سولومون پس از هگل، به سراغ آرتور شوپنهاور می رود که با تأکید بر اراده و نگاه بدبینانه به جهان، راهی کاملا متفاوت از هگل را پیمود. با این حال، نقطه ی کانونی این بخش، بررسی فلسفه سورن کی یرکگور و فریدریش نیچه به عنوان دو منتقد بزرگ هگل و بنیانگذاران اگزیستانسیالیسم است. بنابر بحث نویسنده، کی یرکگور با تأکید بر ایمان و حقیقت ذهنی، و نیچه با نقد فرهنگ مدرن و اعلام مرگ خدا، مسیر تازه ای را در فلسفه قاره ای گشودند. او به خوبی تفاوت های این دو فیلسوف را نشان می دهد و در عین حال بر نقش مشترک آن ها در گذار از فلسفه ی انتزاعی هگل به سوی تأمل در باب وضعیت انسانی تأکید می کند. در ادامه، سولومون به جنبش های پدیدارشناسی و هرمنوتیک پرداخته و ادموند هوسرل را به عنوان بنیانگذار پدیدارشناسی معرفی می کند. سپس به سراغ مارتین هایدگر می رود و فلسفه ی او را به عنوان تداوم و در عین حال گسست از پدیدارشناسی هوسرلی تحلیل می کند. در نهایت، بخش پایانی کتاب به جریان های معاصرتر فلسفه ی قاره ای از جمله اگزیستانسیالیسم فرانسوی، ساختارگرایی و پساساختارگرایی اختصاص دارد. نویسنده در اینجا به بررسی آرای ژان پل سارتر، موریس مرلوپونتی، میشل فوکو، ژاک دریدا و دیگران پرداخته و نشان می دهد که چگونه این فیلسوفان، میراث فلسفه ی آلمانی را در بافت فکری فرانسه به شیوه ای بدیع ادامه دادند. در مجموع، کتاب حاضر با وجود گستردگی دامنه ی تاریخی خود، زبانی روان و قابل فهم دارد و به خوانندگانی که آشنایی مقدماتی با فلسفه داشته یا قصدی جدی برای تمرکز بر فلسفه ی قاره ای دارند، پیشنهاد می شود.