ماتریس ذهن

تبار مفهوم «روابط موضوعی»، مانند تمام مفاهیم اصلی روان کاوی، به فروید بازمی گردد. نظریهٔ روابط موضوعیْ گستره ای است از نظریه و درمان که از روان کاوان کلاینی گرفته تا روان کاوان مستقل، هریک جداجدا، به آن پرداخته اند و در کل می توان مؤلفه های اصلی آن را در سه گزاره خلاصه کرد: نخست اینکه سپهر شخصی یا وجوه روانی آدم ها از «رابطه» ساخته می شود و در بستر ماتریسی از ارتباط تحول و تکامل می یابد؛ دوم اینکه نیاز به ارتباط حیاتی است و چیزی جای آن را نمی گیرد؛ و سرانجام اینکه نظریه های روابط موضوعی با نظریه های بین شخصی یکی نیستند. رهیافت روابط موضوعی تحولی است در روان کاوی بریتانیایی که در آن وجود ناهشیار رابطه نقشی محوری دارد. آدمی در مقام موجودی اجتماعی در بطن ماتریس ارتباط رشد و تحول می یابد و بیش و پیش از هرچیز، رابطه جو است نه لذت جو. ارضای نیازهای جسمانی برای بقای جسمانی ضروری است، اما شیوۀ رابطۀ ما با خویش و دیگران هستۀ چیزی است که هریک از ما را به موجوداتی انسانی بدل می کند. تامس آگدن، روان کاو و جستارنویس و رمان نویس امریکایی، از چهره های تابناک و تراز اول رویکرد روابط موضوعی است. آثار آگدن شرحی است از اینکه چگونه این حالات وجودی به نحوی خاص ارتباط خود و دیگران و اضطراب برآمده از آن را نظم می بخشند و مهار می کنند. وام گیری های آگدن از سنت سترگ روان کاوی بریتانیا و درآمیختن آن با بینش های عمیقی که پیرنگ هایی از سنت فلسفی و ادبی نیز به همراه دارد آثار او و ازجمله کتاب «ماتریس ذهن» را ژرفا و غنایی عمیق می بخشد. کتاب «ماتریس ذهن» آگدن یکی از متون مهم در زمینهٔ روابط موضوعی است و کتابی است جذاب و بدیع که هم تحلیلگران و هم خوانندگان غیرمتخصص می توانند از آن بهره ببرند.