مارا ساد

مارا/ساد می تواند نمونه ی پرمناقشه ای از رویکرد نمایشنامه نویس به تاریخ باشد و نشان دهد که چگونه می توان با مفاهیم متضاد و متعارض، بدن های شکاف خورده، ایده های ازدست رفته یا تحقق نیافته، انسان های محروم از خویشتن و حوزه ی عمومی، تاریخ را در درام روایت کرد و برساختی دیگر از آن ارائه داد. امیدوارم خواننده نه تنها بر وجوه زیباشناسی بلکه بر وجوه تاریخی و سیاسی نمایشنامه نیز بنگرد و در آن ها اشارتی برای اندیشیدن به «تاریـخ خود» بیابد، در تاریخـی که اکنون ایسـتاده ایم و افقی را جسـت وجو می کنیم، افـقی که بی نگاه به آنچه در تاریـخ رخ داده رخ نمی دهـد. این نمایشنامه از زبان اصلی، یعنی زبان آلمانی، برگردانده شده و توسط انتشارات سوهرکامپ در سال ۲۰۰۴ به چاپ رسیده است. اهمیت انتخاب این نسخه از نمایشنامه برای برگرداندن را می توان بر دو علت بنا نهاد: نخست آنکه متن توسط ناشر آلمانی، براساس آخرین چاپی که در سال ۱۹۶۵ زیر نظر پیتر وایس انجام شد، تصحیح و پالوده، ویراستاری و برّی از اغلاط املایی شده است و دیگر آنکه به دلیل اهمیت تاریخی اش، با تشریحات و توضیحاتی همراه شده، که به فهم و ایضاح پشتوانه ی تاریخی متن یاری می رساند؛ همچنین، چنان که ناشر آلمانی نیز ذکر کرده است، این نسخه می تواند برای دانشجویان و محققان تئاتر راهگشا و آموزنده باشد؛ راهگشاست از این بابت که الگویی از تئاتر سیاسی مستند را ارائه می کند که می توان با تدقیق در و اتکا به آن فارغ از شعارها و تقلیل تئاتر سیاسی به سخن پراکنی های سیاسی نسبت تئاتر، سیاست و تاریخ را مورد مداقه قرار داد. این کتاب از سه بخش تشکیل شده است. بخش نخست نمایشنامه است. بخش دوم، تحت عنوان پیوست، شامل توضیح پیتر وایس است درباره ی نمایشنامه، با عنوان: درباره ی پس زمینه ی تاریخی نمایشنامه ی ما. در بخش سوم، مقاله ای از دکتر آرنت بایزه وجود دارد که به تحلیل و تفسیر مارا/ساد می پردازد. پایان این بخش همراه است با توضیحات و تشریحاتی که شخصیت ها و نکات مهم متن را برای خواننده از ابهامات احتمالیْ خارج می سازد. موارد مذکور براساس ساختار متن آلمانی کتاب هستند. مارا/ساد می تواند نمونه ی پرمناقشه ای از رویکرد نمایشنامه نویس به تاریخ باشد و نشان دهد که چگونه می توان با مفاهیم متضاد و متعارض، بدن های شکاف خورده، ایده های ازدست رفته یا تحقق نیافته، انسان های محروم از خویشتن و حوزه ی عمومی، تاریخ را در درام روایت کرد و برساختی دیگر از آن ارائه داد. امیدوارم خواننده نه تنها بر وجوه زیباشناسی بلکه بر وجوه تاریخی و سیاسی نمایشنامه نیز بنگرد و در آن ها اشارتی برای اندیشیدن به «تاریـخ خود» بیابد، در تاریخـی که اکنون ایسـتاده ایم و افقی را جسـت وجو می کنیم، افـقی که بی نگاه به آنچه در تاریـخ رخ داده رخ نمی دهـد. این نمایشنامه از زبان اصلی، یعنی زبان آلمانی، برگردانده شده و توسط انتشارات سوهرکامپ در سال ۲۰۰۴ به چاپ رسیده است. اهمیت انتخاب این نسخه از نمایشنامه برای برگرداندن را می توان بر دو علت بنا نهاد: نخست آنکه متن توسط ناشر آلمانی، براساس آخرین چاپی که در سال ۱۹۶۵ زیر نظر پیتر وایس انجام شد، تصحیح و پالوده، ویراستاری و برّی از اغلاط املایی شده است و دیگر آنکه به دلیل اهمیت تاریخی اش، با تشریحات و توضیحاتی همراه شده، که به فهم و ایضاح پشتوانه ی تاریخی متن یاری می رساند؛ همچنین، چنان که ناشر آلمانی نیز ذکر کرده است، این نسخه می تواند برای دانشجویان و محققان تئاتر راهگشا و آموزنده باشد؛ راهگشاست از این بابت که الگویی از تئاتر سیاسی مستند را ارائه می کند که می توان با تدقیق در و اتکا به آن فارغ از شعارها و تقلیل تئاتر سیاسی به سخن پراکنی های سیاسی نسبت تئاتر، سیاست و تاریخ را مورد مداقه قرار داد.