نجات اشباح و گرکترالاهای طمعکار

کتاب «نجات اشباح و گرکترالاهای طمعکار» دهمین جلد از مجموعه ی ماجراجویانه و محبوب «نجات اشباح» اثر اندرو موری است که با تصویرگری زنده و شوخ طبعانه ی سارا هورن در سال ۲۰۱۰ منتشر شد. این مجموعه برای کودکان ۷ تا ۱۱ سال طراحی شده و در هر جلد با ترکیب فانتزی، ماجراجویی ماوراءالطبیعه و طنزی کودکانه، خواننده را وارد موقعیت هایی می کند که هم سرگرم کننده اند و هم حامل پیامی اخلاقی. در این جلد، ماجرا پیرامون شخصیت لولا گورگونزولا می گردد؛ شبحی که پس از مرگ آرامش ندارد زیرا خانواده ی حریصش مدام او را می آزارند تا راز ثروتی را که در باغ پنهان کرده، فاش کند. در واقع، حرص و طمع بستگان حتی پس از مرگ او ادامه یافته و آرامش روحش را ربوده است. چارلی، قهرمان اصلی مجموعه و رهبر تیم «نجات اشباح»، به کمک فراخوانده می شود. او و دوستان شبحش تصمیم می گیرند با هوشمندی و نه با زور، بستگان حریص را از هدفشان دور کنند و به لولا کمک کنند که سرانجام آرام بگیرد. یکی از بخش های طنزآمیز و به یادماندنی داستان زمانی رخ می دهد که نقشه ی گنج به طور تصادفی درگیر شکم چارلی می شود چه در اثر خوردن یک پیتزا یا پنهان کردن آن در معده ی او و همین امر به شکلی کمدی نقشه ی تیم را تغییر می دهد. این ماجرا به کودکان نشان می دهد که حتی خطاها و لحظات خنده دار می توانند به شکلی خلاقانه به حل مشکل کمک کنند. کتاب در کنار قصه ی پرکشش خود، چند مضمون اخلاقی کلیدی را به زبانی ساده و برای ذهن کودکانه منتقل می کند. نخست، تقابل حرص و طمع با نیاز به آرامش و آسایش است؛ بستگان لولا اسیر میل پایان ناپذیر به ثروت اند، در حالی که خود لولا به عنوان شبح تنها خواهان سکون و رهایی است. این پیام نشان می دهد که آزمندی حتی فراتر از مرگ می تواند آزارنده باشد. دوم، هوش و تدبیر برای خیر در مرکز روایت قرار دارد: چارلی و یارانش با نیرنگی بی خطر و خنده دار از لولا محافظت می کنند و ثابت می کنند که مهربانی و ذکاوت ارزشمندتر از زورگویی است. سوم، داستان همدلی با اشباح را ترویج می دهد. در این جهان داستانی، اشباح موجوداتی حساس و نیازمند حمایت اند و کودکان می آموزند که با حتی عجیب ترین موجودات نیز باید با مهربانی رفتار کرد. نقطه ی قوت مجموعه و به ویژه این جلد در ترکیب طنز با عناصر شبح وار است. صحنه هایی که می توانستند ترسناک باشند، با شوخ طبعی خنثی می شوند و به لحظاتی بازیگوشانه تبدیل می گردند. ساختار ساده ی فصل ها، تصاویر سیاه قلم هورن و ریتم سریع روایت باعث می شود کتاب برای کودکانی که تازه به خواندن علاقه مند شده اند یا بی میل اند، جذاب و در دسترس باشد. افزون بر این، پیام اخلاقی داستان به شکل غیرمستقیم و بدون موعظه منتقل می شود، که تجربه ی خواندن را دلنشین تر می سازد. با این حال، همانند بسیاری از آثار کوتاه کودکانه، محدودیت هایی هم دیده می شود. برخی از الگوهای داستانی مثل بستگان حریص و شبحی که نیاز به نجات دارد تا حدی کلیشه ای هستند و شخصیت های فرعی عمیق پرداخت نشده اند. همچنین تنش عاطفی چندان شدید نیست و ماجرا بیشتر حالت سرگرم کننده دارد تا پرخطر. با وجود این، برای گروه سنی هدف، این سبک انتخابی آگاهانه و مناسب است، زیرا قصه را از ترس و سنگینی بیش از حد دور می کند. در مجموع، «نجات اشباح و گرکترالاهای طمعکار» ماجراجویی ای خلاقانه و خنده دار است که به کودکان یاد می دهد حرص و طمع نتیجه ای جز رنج ندارد و آرامش، مهربانی و تدبیر ارزش های والاتری اند. این کتاب نه تنها سرگرمی کوتاهی برای خوانندگان جوان فراهم می آورد، بلکه آنان را با ارزش هایی چون همدلی، هوشمندی و اهمیت کمک به دیگران حتی اگر آن دیگران اشباح باشند آشنا می سازد.