هوپاتیا

«هوپاتیا» نوشته ی سندی دونوان درباره ی شخصیتی کمتر شناخته شده اما حیرت انگیز است؛ زنی فیلسوف، آزاده و دانشمند در سده های نخستین میلادی که او را به عنوان نخستین زن برجسته ی ریاضی دان می شناسند. «تئون» پدر هوپاتیا از ریاضی دانان مشهور و استاد دانشگاه اسکندریه بود. او تحت تعالیم پدرش ریاضیات و فلسفه و هنر سخنوری و خطابه را آموخت. علاوه بر این، «تئون» او را با تمام مذاهب آن زمان آشنا کرد و به او تفکر به دور از تعصب را آموخت. هوپاتیا به خاطر تسلطش بر علوم زمانه ی خودش و قدرت سخنوری بی نظیرش معلم محبوبی بود. افراد بسیاری از کشورهای مختلف برای شرکت در کلاس های او به اسکندریه می آمدند و بسیاری از مردم برای شنیدن سخنان او جمع می شدند. سقراط درباره ی او می گوید: «او معلم محبوبی بود، در خانه ی او همانند اتاق کنفرانسش سخت کوش ترین دانشجویان آن روز آمد و رفت داشتند. » زیبایی او هم از دلایل دیگر شهرت او بود. هوپاتیا پیشنهادهای ازدواج بسیاری را رد می کرد، خودش را وقف فلسفه و ریاضیات کرده بود. او چنان اعتماد به نفس و طبع بلندی داشت که غالبا در اجتماعاتی با حضور بزرگان شرکت می کرد، بی آن که هرگز میان جمع مردانی که به تمجید از او می پرداختند، خود را ببازد و در پس نام مردان قرار گیرد. چندین نامه از سینسیوس فیلسوف سیرنی در دست است که همگی پر از تحسین و احترام نسبت به هوپاتیا هستند. در یکی از نامه ها از او درباره ساخت اسطرلاب و عمق یاب آب می پرسد و هوپاتیا در پاسخ، اختراع نوعی جهان نمای مسطح را به اطلاع او می رساند. هوپاتیا در دوران حکومت روم بر مصر در اسکندریه زندگی می کرد. در آن زمان اسکندریه از مراکز مهم مسیحیت بود و تفکرات دیگر با عنوان کافرکیشی به شدت سرکوب می شدند. دانش هایی که وی بر روی آن ها کار می کرد از دید روحانیون برای مردم مضر و گمراه کننده بود و این که یک زن به فلسفه و ریاضیات بپردازد، غیرقابل تحمل بود. وی توسط «سیریل» اسقف شهر اسکندریه متهم به جادوگری و توطئه علیه مسیحیت شد. در یکی از روزهای ماه مارس سال ۴۱۵ میلادی هنگامی که هوپاتیا از کتابخانه اسکندریه بازمی گشت به کالسکه ی او حمله و به طرز وحشیانه ای کشته و جسدش سوزانده شد. نفوذ و قدرت کلیسا، مانع پیگرد و مجازات قاتلان او شد. «قتل در خیابان ها»، «شهر دانش»، «دختر تئون»، «افلاطونیان، کافران و مسیحیان»، «درگیری بین علم و دین»، «ویرانی یک معبد»، «اسقف اعظم بی رحم»، «پایانی غم انگیز» و «میراث یک فیلسوف» عناوین بخش های مختلف این کتاب هستند. «هوپاتیا» نه تنها مخاطبان نوجوان، بلکه مخاطبان بزرگسال را نیز با این زن فیلسوف و آزاده آشنا می کند و نشان می دهد تنگ اندیشی و تعصب تا چه اندازه می تواند خطرناک و باعث عقب ماندگی بشر بشود.