کلام خاموش

ادبیات چگونه می تواند از ثقل خودش در امان بماند، ثقلی که آثار ادبی را در شب روح غرقه می کند؟ ژاک رانسیر در کتاب «کلام خاموش»، با عنوان فرعی «درباره ی ادبیات و تناقض هایش» پرسشی را دوباره واکاوی می کند که ژان پل سارتر سال ها قبل تر از او عنوان کرده بود: ادبیات چیست؟ پرسشی آشنا که شاید بعد از سارتر تنها رانسیر توانسته باشد پاسخی نظام مند به آن داده باشد. او رژیمی از زیبایی شناسی هنر را در تمامیت پروژه ی فکری اش دنبال می کند و آن را «سیاست زیبایی شناسی» می خواند. او رادیکال عمل می کند؛ تا حدی که پروژه اش را می توان نوعی «انقلاب» پنداشت. اما مهم ترین کاری که رانسیر در کتاب «کلام خاموش» به آن دست می یازد، اجبار خواننده برای صورت بندی دوباره ی ذهنیت هایش در باب ادبیات و هنر است. او از خواننده می خواهد که دوباره از نو به بنیادی ترین پیش فرض هایش (باورهای مدرنیستی و تجسدهای پست مدرنیستی شان) بیندیشد. بدین ترتیب، برای درکی سراپا نو از تاریخ ادبیات و هنرها- اگر نه تاریخ سیاست و علوم اجتماعی و انسانی- دریچه ای می گشاید. رانسیر با تحلیل دقیق و مو به مو از آثار ادبی و هنری سنت اروپایی، اقدام به برچیدن بساط چیزی می کند که پارادایم مسلط برای اندیشیدن به تاریخ هنرهاست. و این کاری ست بس شگرف که تنها از عهده ی فیلسوف و اندیشمندی همچون او برمی آید. این کتاب برای تمام افرادی که می خواهند درگیری شان با هنرها در تفکری انتقادی رقم بخورد، یک جهان گشوده است و بهره ای فراوان در پی دارد.