از میان شیشه ازمیان مه

«از میان شیشه از میان مه» اولین مجموعه داستان علی خدایی است. این مجموعه اولین بار در سال ۱۳۷۰ چاپ شد و علی خدایی را به عنوان صدایی تازه در ادبیات ایران معرفی کرد. از این مجموعه در زمان انتشار استقبال زیادی شد و امروزه علی خدایی با مجموعه داستان هایی که در طی این سال ها منتشر کرده، یکی از مهمترین نویسندگان داستان کوتاه در ایران است. به گفتۀ نویسنده، سه داستان، به چاپ جدید این مجموعه اضافه شده است. زمان نگارش این سه داستان همان زمان نگارش داستان های مجموعه «از میان شیشه از میان مه» است. داستان ها در اصفهان و انزلی می گذرند و شخصیت های برخی از آن ها ارمنی هستند. داستان ها حس و حالی نوستالژیک دارند، انگار آدم ها در ذهن و خیال شان به دنبال گذشته ای از دست رفته می گردند. فضای داستان مثل مه آرام آرام ذهن و خیال شخصیت ها را دربرمی گیرد و بعد مثل هاله ای از غم، خواننده را در خود فرو می برد. علاوه بر شخصیت ها، شهرها هم در این داستان ها هویت دارند. تصویر مه آلود و بارانی بندر انزلی با فضای داستان «از میان شیشه از میان مه» همخوانی دارد و به نظر می رسد اگر این فضا حذف شود، داستان فرومی ریزد و چیزی از آن باقی نمی ماند. احساس تعلق به جایی و ریشه در جایی داشتن، حسی خوشایند و خاطره آفرین است. در داستان «خانه کنار دریا» پیرزنی آرزویش دیدن دریاست. پیرزن از خانۀ پسرش نگهداری می کند و از تنهایی در کنار خانواده رنج می برد و دوست دارد به دامان طبیعت برگردد. در داستان «نمکی» زنی در انتظار شوهرش است. روایت داستان براساس رفت و برگشت های ذهنی روای است. مرد داستان به گونه ای تصویر می شود که حضورش و غم نبودنش، هر دو، خواننده را غمگین می کند. داستان «از میان شیشه از میان مه» فضاسازی درخشانی دارد و حسی نوستالژیک القا می کند که خواننده را در خود فرو می برد. بسیاری از منتقدان ادبی آن را بهترین داستان این مجموعه می دانند. دو خواهر ارمنی که اکنون پیر شده اند از خاطرات دوران جوانی و عشق مشتر ک شان صحبت می کنند. در داستان «دو نامه» نیز دو پیرزن ارمنی که یکی در ایران است و دیگری خارج از ایران، برای هم نامه می نویسند. نام داستان«بارون بارونه» برگرفته از ترانه ای مشهور است. در این داستان پیشخدمتی که عاشق ویگن بوده، داستان گذشته اش را می گوید. یک داستان، دوربین کوچک نقره ای، جاده، دونامه، برای خداحافظی و یاد قدیم ترها عناوین داستان های دیگر این مجموعه است. «از میان شیشه از میان مه» مجموعۀ مهمی است و فضاهای تازه ای را در ادبیات داستانی ایران معرفی می کند. خوانندگان داستان کوتاه می توانند از این مجموعه لذت ببرند.