راه های برگشتن به خانه

"راه های برگشتن به خانه"، رمانی است در باب سکوت ها: سکوت های خانوادگی، تاریخی و نویسنده وار. الخاندرو سامبرا، با نثری مینیمالیستی و آمیخته با شاعرانگی، جهانی را تصویر می کند که در آن خاطرات شخصی، سیاست، و نوشتن به هم گره خورده اند. این رمان نه فقط بازتابی از کودکی در شیلی دوران دیکتاتوری است، بلکه تأملی است بر خود نوشتن، بر میل به بازسازی گذشته ای که گاه گم شده، گاه تحریف شده، و اغلب در میان خاطره و خیال معلق مانده است. داستان از خلال چشم های پسری در سانتیاگوی سال ۱۹۸۵ آغاز می شود، زمانی که زلزله ای زیر پوست شهر و زیر پوست خانواده ها لرزه انداخته است. در میانه این لرزش ها، آشنایی او با دختری به نام کلودیا، راه را به سوی رمزگشایی هایی گشوده می کند که فراتر از عشق نوجوانانه اند؛ آن ها او را با واقعیت هایی ناگفته از پیرامونش مواجه می کنند. اما این فقط نیمه نخست روایت است. نیمه دوم، روایت نویسنده ای است که به گذشته خود بازمی گردد، گذشته ای که هم داستان اوست و هم داستان نسلی که در سایه دیکتاتوری زیست و سکوت کرد. سامبرا لایه های داستان را در هم می تابد: کودکی، نویسندگی، و جست وجوی حقیقت. رمان در مرز میان واقعیت و خیال، اعتراف و داستان، پیش می رود؛ جایی که قهرمان نویسنده گون آن، با زبان به گذشته نفوذ می کند - و در عین حال در آن گم می شود. در مرکز این رمان، حافظه نشسته است؛ نه حافظه ای مطمئن، بلکه حافظه ای درزدار و شخصی که در برابر حافظه رسمی، ایستاده است. سامبرا از خود می پرسد: چه کسی روایت می کند؟ چه کسی سکوت می کند؟ و چگونه می توان به گذشته ای بازگشت که یا گفته نشده یا به عمد فراموش شده است؟ "راه های برگشتن به خانه" همچنین درون نگری ای است درباره ی نوشتن؛ نوشتن به مثابه نوعی زندگی مجدد، به مثابه شیوه ای برای فهم ریشه ها، حتی اگر این فهم قطعی نباشد. رمان نشان می دهد که چگونه کودکان دیکتاتوری، وارث خاطراتی مبهم، و راویان رویدادهایی هستند که خود تجربه اش نکرده اند، اما در بافت روح و زبان شان حک شده اند. "راه های برگشتن به خانه" رمانی است ظریف و اندیشمندانه که در سادگی زبان، پیچیدگی تاریخ و هویت را بازمی تاباند. سامبرا، با درآمیختن داستان و فراداستان، شخصی و سیاسی، به ما نشان می دهد که بازگشت به خانه، نه یک حرکت فیزیکی، بلکه تلاشی ذهنی و زبانی برای ساختن گذشته ای قابل زیستن است. این اثر، در عین کم گویی، یکی از تأثیرگذارترین تأملات درباره ی حافظه و روایت در ادبیات معاصر آمریکای لاتین است.

در معرفی این اثر به نکاتی مانند برنده ی جایزه ی ادبیات سائوپولو 2009 و 2010 اشاره شده است.