صادق هدایت

از نظر این نوشتار، زنده به گور تلاش جانکاه سوژه برای دستیابی به هویت و فردیتی انضمامی در عصر تجدد آمرانه است. با شکست سوژه در زنده به گور، راهی جز بازگشت به پشت سر، پشت زمان ها، و گفت وگو با سایه، اسطوره، و تاریخ نمی ماند. دو داستان کوتاه داش آکل و مردی که نفس اش را کشت، وجه ساختاری و پدرسالارانهٔ اسطوره را در فرهنگ و تاریخ ما بازنمایی می کنند. داش آکل روایتی تراژیک از جهان پهلوان سنّت حماسی ماست، و مردی که نفس اش را کشت پایان امید به قهرمان درونی یا همان ابرمرد عارف ما. بوف کور به مثابه منزل نهایی تحلیل این نوشتار، بازنمایی از سوژه، اسطوره، تاریخ و ایدئولوژی را در دوران مدرنیزاسیون آمرانه نشان می دهد. تجربهٔ شکست سوژه در زنده به گور و ناکارآمدی نخبگان فرهنگی اجتماعی سنت ما در مواجهه با جهان مدرن، در دو داستان داش آکل و مردی که نفس اش را کشت، به تمام وکمال در بوف کور به هم می رسند. بدین ترتیب، بوف کور به یکی از مهم ترین اسناد و نوشتارهای فرهنگی در شناخت و بررسی تجربهٔ مدرنیتهٔ ایرانی مبدل می شود.