فرهنگ داستان نویسان ایران

«فرهنگ داستان نویسان ایران از آغاز تا ۱۳۹۰» دربرگیرندۀ مشخصات آثار، زندگی نامۀ نویسندگان ایرانی است. این فرهنگ نخستین کوشش های نویسندگان را برای آفرینش ادبیات جدید، یعنی دهۀ ۱۲۷۰ ه. ش تا دهۀ ۱۳۹۰، دربرمی گیرد. حسن میرعابدینی کوشیده است تا آخرین اطلاعات مربوط به نویسندگان حاضر در این کتاب را گردآوری کند. بنابراین برای تالیف این کتاب از منابع گوناگونی استفاده کرده است؛ از مراجعه به کتاب های داستانی و مجلات و روزنامه ها گرفته تا نامه نگاری با نویسندگان و بررسی سایت های اینترنتی. ملاک میرعابدنی در این فرهنگ، چاپ کتاب بوده است، یعنی نویسند گانی که داستان هایشان به شکل کتاب چاپ نشده، به این فرهنگ راه پیدا نکرده اند. نویسندگان مهاجر ایرانی هم در این کتاب جایی ندارند، مگر این که تا سال ۱۳۹۰ کتابی داستانی در ایران چاپ کرده باشند. نام چند نویسندۀ افغانستانی(مثلا محمد آصف سلطان زاده) نیز در این کتاب آمده است، چرا که آثار خود را به زبان فارسی و در ایران چاپ کرده اند. در «فرهنگ داستان نویسان ایران از آغاز تا ۱۳۹۰» علاوه بر فهرست و مشخصات آثار داستانی نویسندگان، اطلاعاتی نیز دربارۀ زندگی آن ها ارائه شده است؛ همچنین به مجموعه مقالات و یا ترجمه ها و نمایشنامه های این داستان نویسان نیز اشاره شده تا گسترۀ فعالیت آن ها نشان داده شود. باید این نکته را هم مد نظر داشت که نویسندگان داستان های کودک به این فرهنگ راه پیدا نکرده اند. حسن میرعابدینی از پژوهشگران برجستۀ ادبیات داستانی ایران، پیش از این کتاب «صد سال داستان نویسی ایران» را در دو جلد تالیف کرده است. او معتقد است که پژوهش در ادبیات داستانی ایران روشنگر نکته های جالبی در بارۀ ادبیات، روان شناسی اجتماعی و تاریخ و فرهنگ معاصر است. او فرهنگ نامه ها و کتاب شناسی ها را از کلیدهای تحقیق در آن موضوع می داند. از نظر مولف کتاب، تهیه چنین فرهنگ هایی هم حجم کار انجام شده را نشان می دهد و هم تحقیق در چند و چون آثار انتشار یافته را آسان می کند. میرعابدینی دهۀ ۱۳۴۰تا ۱۳۵۰ را یکی از بارورترین دوره های ادبی ایران می داند. در این دهه نویسندگان متعددی نوشتن را به عنوان سرنوشت خود انتخاب کردند. او دهۀ شصت را مبنایی برای تغییر نسل داستان نویسان ایرانی می داند و نیز مرگ ساعدی و صادقی را در این دهه، به شکل استعاری، نشان از رفتن نسلی و آمدن نسلی دیگر قلمداد می کند. «فرهنگ داستان نویسان ایران از آغاز تا ۱۳۹۰» برای منتقدان ادبی و علاقمندان به پژوهش در زمینۀ تاریخ ادبیات داستانی ایران در عمر صد ساله اش، کتابی مفید و راهگشاست.