ما و ماکیاولی

«ما و ماکیاولی» مجموعه ای از درس گفتارها و نوشته های لویی آلتوسر درباره ی ماکیاولی است. آلتوسر در این متن ها می خواهد نشان بدهد که ماکیاولی فقط نویسنده ی توصیه های سیاسی به حاکمان نبوده، بلکه در تلاش بوده نوعی علم سیاست تازه بسازد. او روی این نکته تاکید دارد که نوشته های ماکیاولی باید در شرایط تاریخی ایتالیا در قرن شانزدهم فهمیده شوند؛ زمانی که این کشور پراکنده و تحت نفوذ قدرت های خارجی بود. بخش زیادی از کتاب به تحلیل شهریار می پردازد. آلتوسر می گوید این متن بیش از آن که یک دفترچه راهنما برای پادشاهان باشد، در واقع مانیفستی برای اتحاد و بازسازی ایتالیاست. او به فصل های پایانی شهریار اشاره می کند که در آن ماکیاولی از نیاز به رهبری نو و تأسیس دولتی مستقل صحبت می کند. برای آلتوسر، همین بخش ها نشان می دهد که ماکیاولی دنبال طرحی سیاسی برای شرایط خاص زمان خودش بوده. آلتوسر سپس وارد موضوع های پیچیده تر می شود: نسبت میان خشونت و قانون، نقش بخت در برابر ضرورت و ایده ی بنیان گذار. منظور از بنیان گذار فرد یا گروهی است که می تواند نظم سیاسی جدیدی را به وجود بیاورد. آلتوسر این مفاهیم را به بحث های مدرن درباره ی انقلاب و تغییر سیاسی وصل می کند و می گوید ماکیاولی عملا داشت به این پرسش فکر می کرد که چطور یک قدرت نو می تواند از دل آشوب و تضادهای اجتماعی به وجود بیاید. آلتوسر ماکیاولی را در سنتی قرار می دهد که خودش آن را «ماتریالیسم تصادفی» می نامد؛ یعنی توجه به شرایط تاریخی و غیرقابل پیش بینی که مسیر سیاست را شکل می دهند. کتاب پیش رو هم یک تفسیر تاریخی از آثار ماکیاولی ارائه می کند و هم آن ها را به بحث های معاصر درباره ی دولت، انقلاب و سیاست ربط می دهد.