گزنه

«گزنه» مجموعه داستانی از حسن فرهنگ فر است. فرهنگ فر نویسندۀ لاهیجانی کار نویسندگی را خیلی دیر و بعد از بازنشستگی از شغل معلمی آغاز کرده است. او دغدغه اجتماعی دارد و در بیشتر آثارش به این مقوله ها می پردازد. از نظر او یک هنرمند بیش از یک آدم معمولی از درد های اجتماعی، رنج می برد. از این رو، او معتقد است که داستان های مجموعه «گزنه» برای تبیین مسائلی نوشته شده اند که از دید عموم پنهان هستند. در این مجموعه او از تجربه های گذشته اش برای روایت داستان هایش استفاده کرده است. تجربه هایی از انقلاب، جنگ و آشوب و تشویش های زمانه موضوع این داستان ها هستند. در داستان کوتاه «گزنه» که نام کتاب نیز از آن گرفته شده است. راوی در گرفت و گیرهای اوایل انقلاب، کتاب ها و نوارهایش را داخل یک گونی قرار داده و آن را روی پشت بام خانۀ باجناقش پنهان کرده است. داستان های فرهنگ فر معمولا فضایی رئالیستی دارند. او آن چه را می بیند به نمایش می گذارد و قضاوت را به خواننده واگذار می کند. مکان و زمان و سنت هایی که همچنان به قوت خودشان باقی هستند، در داستان های او نقش مهمی دارند. فاصلۀ طبقاتی، عقب ماندگی های فرهنگی، لزوم برخورداری از حقوق مدنی و واقعیت های اجتماعی موضوع داستان های فرهنگ فر است. او در داستان هایش تقابل های دوگانه ای مطرح می کند، تقابل شخصیت ها در آثار او برجسته تر است و البته تقابل زمان و مکان هم در آن ها دیده می شود. اما این تقابل ها در داستان های او به همین جا ختم نمی شود. تقابل بین کهنه و نو، ثروتمند و فقیر، ظالم و مظلوم، جهان درونی و جهان بیرونی، جهان آرمانی و جهان واقعی و سنت و مدرنیته برخی دیگر از این گونه تقابل ها هستند. «گزنه» شامل ۱۳ داستان کوتاه است. شاه بلوط، زن زیر تیر برق، اسمم سفیدرود است، درنگ، چخه!، رنگ یشمی تیره، گزنه، تنها یک روایت دارد، تفاهم، هنوز زود تشنه ام می شود، رنگین کمان، شاخه های بید و تو اسمش را چی می ذاری، عنوان داستان های این مجموعه هستند. از حسن فرهنگ فر تاکنون رمان ها و مجموعه داستان های متعددی چاپ شده است که در همۀ آن ها دغدغه های اجتماعی پررنگ است. مجموعه داستان «گزنه» نیز با درونمایه ای اجتماعی در واقع به شاخۀ ادبیات متعهد تعلق دارد با دغدغه هایی انسانی. «گزنه» برای علاقمندان با این نوع ادبیات گزینۀ خوبی است.