این بچه

نمایشنامه «این بچه» اثر ژوئل پومرا یکی از شاخص ترین آثار تئاتر معاصر فرانسه است که نخستین بار در سال ۲۰۰۶ خلق و اجرا شد و خیلی زود به واسطه ی زبان بی واسطه، ساختار غیرروایی و نگاه بی رحمانه اما صادقانه اش به روابط خانوادگی، توجه منتقدان و مخاطبان بین المللی را جلب کرد. این اثر که توسط کمپانی Compagnie Louis Brouillard تولید شده، در جشنواره آوینیون و سپس در سالن های معتبر اروپایی، از جمله اجرای شناخته شده اش در ساوت وارک لندن، روی صحنه رفت و امروز به عنوان یکی از متون مرجع تئاتر واقع گرای احساسی شناخته می شود. «این بچه» نه یک داستان خطی دارد و نه قهرمانی مرکزی. نمایش از مجموعه ای از صحنه های کوتاه و مستقل تشکیل شده است که هرکدام لحظه ای از رابطه ی والد و فرزند را ثبت می کنند؛ لحظه هایی که گاه به شدت روزمره اند و گاه تکان دهنده و مرزی. پومرا متن را بر اساس گفت وگوهای واقعی با خانواده هایی از یک مجتمع مسکونی در نورماندی شکل داده و به همین دلیل، زبان نمایش حالتی مستندگونه، عریان و بی واسطه دارد. دیالوگ ها نه صیقل خورده اند و نه نمایشی به معنای کلاسیک؛ بلکه شبیه همان جمله هایی هستند که در آشپزخانه، اتاق خواب یا راهروهای خانه گفته می شوند، با همان لکنت ها، تکرارها و خشونت پنهان. در این صحنه ها با موقعیت هایی روبه رو می شویم که هیچ کدام به تنهایی «داستان» نیستند، اما کنار هم تصویری کامل و نگران کننده از خانواده معاصر می سازند: مادری که دختر بالغش را تحقیر می کند، دختری که با صراحت کودکانه پدرش را پس می زند، نوجوانی باردار که میان ترس و آینده معلق مانده، یا مادری که برای شناسایی جسد فرزندش به سردخانه می رود. پومرا بدون توضیح، قضاوت یا نتیجه گیری اخلاقی، این لحظه ها را کنار هم می نشاند و اجازه می دهد بار عاطفی آنها به تدریج انباشته شود. مضمون مرکزی نمایش، دوگانگی عمیق عشق خانوادگی است: جایی که مراقبت و خشونت، وابستگی و طرد، نیاز و نفرت هم زمان حضور دارند. «این کودک» نشان می دهد که رابطه ی والد و فرزند نه مسیری خطی از عشق و حمایت، بلکه میدان کشمکش دائمی میان قدرت، ترس، مسئولیت و ناتوانی است. در این جهان، هیچ کس کاملا مقصر یا بی گناه نیست؛ همه زخمی اند و همه، به نحوی، دیگری را زخمی می کنند. از نظر فرمی، نمایش نمونه ای درخشان از تئاتر غیرخطی و مبتنی بر صداهای جمعی است. نبود طرح کلاسیک و گره گشایی نهایی، تماشاگر را وادار می کند نه در پی «پایان»، بلکه درگیر تجربه شود. پومرا به جای روایت، مواجهه می آفریند؛ مواجهه ای که اغلب ناراحت کننده است، اما دقیقا به همین دلیل صادقانه و ماندگار. «این بچه» نمایشی است که به جای ارائه پاسخ، پرسش هایی عمیق درباره خانواده، مسئولیت، عشق و زخم های پنهان زندگی روزمره مطرح می کند. اثری که پس از پایان اجرا، تماشاگر را رها نمی کند و او را ناچار می سازد به روابط خودش بازگردد؛ به جمله هایی که گفته یا نگفته، و به پیوندهایی که هم پناه بوده اند و هم منبع درد. همین صداقت بی امان است که این متن را به یکی از آثار مهم و ماندگار تئاتر معاصر تبدیل کرده است.