ورشو ۱۹۲۰

"ورشو ۱۹۲۰" کتابی است نوشته ی "آدام زامویسکی" که به "تلاش نافرجام لنین برای چیرگی بر اروپا" می پردازد. داستان دراماتیک و کمتر شناخته شده ای از این که چگونه، در تابستان سال 1920، تلاش "لنین" با شکستن توافق صلح ورسای که با زحمت زیادی ساخته شد و گسترش بلشویسم به اروپای غربی، در یک آن فرو ریخت. در سال 1920، دولت جدید اتحاد جماهیر شوروی به دنبال یک جنگ داخلی وحشیانه و بهم ریخته بود و به نظر می رسید که بهترین راه برای تضمین بقا، صادرات انقلاب به آلمان است که خود از نظر اقتصادی در اثر شکست در جنگ جهانی اول نابود شد و به دلیل اختلافات سیاسی داخلی به فلاکت کشیده شد. بین روسیه و آلمان، لهستان قرار داشت؛ ملتی که تازه استقلال خود را بعد بیش از یک قرن ظلم و ستم خارجی به دست آورده بود. اما از نظر اقتصادی و نظامی ضعیف بود و تهاجم نادرست آن برای آزاد سازی اوکراین در بهار 1920 آن را در معرض خطر حمله قرار داده بود. "لنین" که به وسیله ی "تروتسکی" تحریک شده بود، تحت نظارت "مارشال توخاچفسکی" پر زرق و برق، یک پیشروی عظیم به سمت غرب را آغاز کرد. اکنون همه ی آنچه انگلیس و فرانسه بیش از چهار سال برایش جنگیده بودند، در معرض خطر بود. در اواسط ماه اوت، روس ها فقط چند کیلومتر با ورشو فاصله داشتند و برلین کمتر از یک هفته راهپیمایی فاصله داشت. سپس "معجزه ویستولا" رخ داد: ارتش لهستان به رهبری "یوزف پیلسودسکی" دوباره جمع شد و به یکی از سرنوشت سازترین پیروزی ها در تاریخ نظامی دست یافت. در نتیجه، صلح ورسای دوام آورد و "لنین" مجبور شد به استقرار کمونیسم در یک کشور راضی شود. نبرد برای ورشو تقریبا دو دهه صلح را برای اروپا خرید و کمونیسم همچنان پدیده ای روسی باقی ماند و بسیاری از خصوصیات مستبدانه و بیزانس سنت تزاری روسیه را در خود جای داد.

نکوداشت های این کتاب نیز بر روایتی دقیق و زیبا از یکی از نقاط عطف بزرگ در تاریخ اروپا. عده ی کمی همچون آدام زامویسکی به بایگانی های لهستانی، روسی و اروپایی مسلط هستند و او با حرارت یک افسر سواره لهستانی می نویسد، نشانه ی یک مورخ بزرگ نظامی فقط انجام توصیفات میدان نبرد و توضیح تاکتیک ها نیست، بلکه دادن زمینه های سیاسی و زنده کردن شخصیت های فرماندهان است. زامویسکی همه چیز را در این گزارش مختصر و مهیج از یک جنگ فراموش شده مدیریت می کند و تاریخ نبرد از بهترین نوع. فضای بین المللی و زمینه سیاسی به طرز مطلوبی ترسیم شده است و [شرح] دو ارتش بسیار پراهمیت است و توسط پرتره های خاطره انگیز مهمترین شخصیت ها زنده می شود تاکید می کنند.